ΔιαταραχέςGuestbookΦάρμακαe-mailΣκοπόςΔημοσιεύσειςΒιογραφικόForum

 

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η οικογενειακή θεραπεία είναι ταυτόχρονα πολύ καινούρια και πολύ χαλιά. Παλιά με την έννοια του έντονου ενδιαφέροντος των ψυχοδυναμικών θεραπευτών στη σχέση των ατόμων μέσα στην οικογένεια. Καινούρια με την έννοια της άμεσης ταυτόχρονης θεραπείας ολόκληρης της οικογένειας στον ίδιο χώρο ,  που ουσιαστικά συνιστά το πλαίσιο της οικογενειακής θεραπείας και που είναι σχετικά πρόσφατη εξέλιξη. Σύμφωνα με το παραπάνω πλαίσιο, το θεωρητικό υπόβαθρο της οικογενειακής θεραπείας, εκτός της ψυχοδυναμικής θεωρίας, περιλαμβάνει: α) τη θεωρία των γενικών συστημάτων - η οικογένεια αποτελεί ένα σύστημα αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ατόμων — μελών της, που διατηρείται σταθερό (ομοιόσταση) με την επανάληψη των ίδιων επιδράσεων φυσιολογικών ή παθολογικών του ενός ατόμου πάνω στο άλλο β) τις θεωρίες της ανθρώπινης επικοινωνίας - σχέση λέξεων μεταξύ τους, σχέση της σημασίας τους, σχέση λέξεων και συμπεριφοράς, συμμετρική ή συμπληρωματική επικοινωνία κτλ. γ) τις απόψεις για τη διαπροσωπική αντίληψη που αφορούν τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η αίσθηση-αντίληψη του εαυτού μας και τα διαπροσωπικά μηνύματα που την επηρεάζουν δ) τις θεωρίες της κοινωνικής (εκ)μάθησης, που υποδεικνύουν π.χ. πώς ολόκληρη η οικογένεια, που είναι ένα κοινωνικό σύστημα, μπορεί να (εκ)μάθει (ενισχύοντας συγκεκριμένη συμπεριφορά) σ' ένα μέλος της τον ρόλο του αρρώστου. Ο συνδυασμός των παραπάνω θεωριών οδηγεί στην εξής σύγχρονη θεωρητική άποψη: το σύστημα της οικογένειας αποτελεί ένα σύμπλοκο, σύνθετο και απαρτιωμένο πλαίσιο μέσα στο οποίο κάθε συμπεριφορά α) γίνεται αναπόφευκτα αντιληπτή σαν επικοινωνία που περιέχει μηνύματα, τα οποία αφορούν σχέσεις μεταξύ των μελών και ταυτόχρονα β) συνιστά φάσεις αμοιβαίας κοινωνικής ενίσχυσης.

Μολονότι η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να γίνει σε συνδυασμό με ατομική ψυχοθεραπεία, συνήθως γίνεται μόνη της σε εβδομαδιαίες συνεδρίες. Οί οικογενειακοί θεραπευτές μπορεί να εργάζονται μόνοι τους ή ως ζεύγος συνθεραπευτών - κυρίως για να ελέγχουν και συμπληρώνουν την αντίληψη — κατανόηση των διαντιδράσεων της οικογένειας, αλλά και των δικών τους. Γενικά, η οικογενειακή θεραπεία (όπως και η ομαδική ψυχοθεραπεία) απαιτεί μεγαλύτερη αμεσότητα και ενεργητικότητα από μέρους των θεραπευτών απ' ό,τι η ατομική ψυχοθεραπεία συμπεριλαμβανομένων και συγκεκριμένων παρεμβάσεων, συμβουλών, σχολίων, «ανάθεσης δουλειάς στο σπίτι» για τα μέλη, παραδόξων (επιφανειακά) προτάσεων (π.χ. να μην αλλάξουν τα μέλη τον παθολογικό τρόπο της συμπεριφοράς τους), διδασκαλίας νέων δεξιοτήτων ή νέων προτύπων διαπροσωπικής συμπεριφοράς κτλ.

Γενικά, σήμερα, αν και υπάρχουν διάφορες σχολές οικογενειακής θεραπείας, πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι άρχισε να επικρατεί ο εκλεκτισμός και οί οικογενειακοί θεραπευτές έχουν αρχίσει να συνθέτουν το ψυχοδυναμικό σύστημα αναφοράς, με το των γενικών συστημάτων, το επικοινωνιακό, το μαθησιακό (συμπεριφορικά) κτλ., και να εφαρμόζουν την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση που απαιτεί η συγκεκριμένη οικογένεια που θεραπεύουν.

Όσον αφορά τις ενδείξεις της οικογενειακής θεραπείας, αυτές καλύπτουν σχεδόν όλο το φάσμα της ψυχιατρικής νοσολογίας, από τη σχιζοφρένεια και τις μείζονες συναισθηματικές διαταραχές, τις «ψυχοσωματικές» διαταραχές, τις σωματόμορφες διαταραχές, τα συζυγικά προβλήματα, τα προβλήματα γονιών-παιδιών, διαζύγιο κτλ. ως τα προβλήματα τα συνδεόμενα με σωματικές νόσους (που επηρεάζουν την οικογένεια και επηρεάζονται από την αντίδραση της οικογένειας).